Angharad Tomos

Angharad Tomos

Mae Angharad Tomos yn awdur ac yn ymgyrchydd iaith. Fe’i ganed ym Mangor, fe’i magwyd yn Llanwnda ger Caernarfon, ac mae bellach yn byw ym Mhenygroes. Bu’n gadeirydd ar Gymdeithas yr Iaith rhwng 1982-84 ac fe'i carcharwyd fwy nag unwaith am ymgyrchoedd iaith.

Mae'n llenor disglair ac wedi ysgrifennu a darlunio nifer helaeth o lyfrau i blant gan gynnwys ei chyfres Rwdlan. Rala Rwdins oedd y gyfrol gyntaf yn y gyfres hon, a gyhoeddwyd gan y Lolfa ym 1983.

Mae wedi ennill llu o wobrau, gan gynnwys:

  • Medal Ryddiaith Eisteddfod yr Urdd yn 1982.
  • Gwobr yr Academi Gymreig yn 1985 am ei nofel Yma o Hyd sydd am fywyd carchar y cafodd hi ei hun brofiad ohono fel ymgyrchydd iaith.
  • Medal Ryddiaith yr Eisteddfod Genedlaethol yn 1991 am Si Hei Lwli ac yn 1997 am Wele’n Gwawrio.
  • Gwobr Tir na n-Og yn 1986 am Y Llipryn Llwyd (Cyfres Rwdlan) ac yn 1994 am Sothach a Sglyfath (Y Lolfa, 1993).
  • Gwobr Mary Vaughan Jones yn 2009 am ei chyfraniad i lenyddiaeth plant yng Nghymru.
  • Her Gyfieithu Tŷ Cyfieithu Cymru yn 2012 am gyfieithu darn o nofel i blant gan Sampurna Chattarji o’r Saesneg i’r Gymraeg.

Mae rhai o’i gwaith yn cynnwys:

  • Yma o Hyd (y Lolfa, 1985)
  • Hen Fyd Hurt (y Lolfa, 1992)
  • Titrwm (y Lolfa, 1994)
  • Cnonyn Aflonydd (Gwasg Gwynedd, 2001)
  • Rhagom (Gwasg Carreg Gwalch, 2004)
  • Wrth fy Nagrau i (Gwasg Carreg Gwalch, 2007)
  • Drama ‘Dyled Eileen’ a berfformiwyd gan Theatr Genedlaethol Cymru 2013 a 2014
  • Darn Bach o Bapur (Gwasg Carreg Gwalch, 2014)
  • Paent (Gwasg Carreg Gwalch, 2015)
  • Henriet y Syffrajet (Gwasg Carreg Gwalch, 2018)

Cyhoeddwyd Twilight Song, cyfieithiad o Si Hei Lwli a gyfieithiwyd gan Elin ap Hywel, gan wasg Gomer yn 2004, a chyhoeddwyd The Empty Room, cyfieithiad o Darn Bach o Bapur a gyfieithwyd gan Angharad ei hun, gan Wasg Carreg Gwalch yn 2016.