Mererid Hopwood

Hopwood, Mererid

Ganwyd Mererid Hopwood yng Nghaerdydd, ac mae hi bellach wedi ymgartrefu yn Llangynnwr. Ar ôl cwblhau gradd mewn Sbaeneg a’r Almaeneg ym Mhrifysgol Aberystwyth, enillodd ddoethuriaeth mewn llenyddiaeth Almaeneg o Goleg y Brifysgol, Llundain.

Mererid oedd y bardd benywaidd cyntaf i ennill cystadleuaeth y Gadair yn yr Eisteddfod Genedlaethol, yn 2001, y Goron yn 2003 a’r Fedal Ryddiaith yn 2008.

Yn 2003, ymddangosodd ei cherdd ‘Dadeni’ yn y ffilm Dal Yma: Nawr, a oedd yn cynnwys yr actorion a’r cerddorion Siân Phillips, Ioan Gruffudd, Matthew Rhys a Rhys Ifans.

Mae hi’n gweithio’n ddiflino i geisio gwneud y gynghanedd yn fwy poblogaidd, yn enwedig ymysg merched a phobl ifanc, a hi oedd Bardd Plant Cymru yn 2005.

Dewiswyd hi gan y Gyfnewidfa i gyfrannu yn y gweithdy cyfieithu Writers’ Chain cyntaf a gynhaliwyd yn India yn 2008 lle y cydweithiodd â beirdd o’r DU ac India.

Mae hi hefyd yn cyfieithu gwaith i’r Gymraeg. Yn 2005, cyfieithodd y llyfr i blant, Seren Lowri gan Klaus Baumgart, o’r Almaeneg i’r Gymraeg a llynedd cyfieithodd Y Cylch Sialc gan Brecht i Theatr Genedlaethol Cymru. Hi hefyd oedd enillydd Her Gyfieithu Tŷ Cyfieithu Cymru yn 2013, gyda chyfieithiad o dair cerdd gan y bardd Cuban, Victor Rodriguez Nunez.

Enillodd Nes Draw, ei chasgliad cyntaf o farddoniaeth wobr Llyfr y Flwyddyn Cymru yn yr adran Farddoniaeth, a dewiswyd y gyfrol ar gyfer Silff Lyfrau Cyfnewidfa Lên Cymru 2016.

Mae hi wedi bod yn dysgu am ran helaeth o’r ddeng mlynedd ar hugain diwethaf ym maes iaith a llenyddiaeth, gan ddysgu mewn pob math o amgylchiadau, o brifysgol i ysgol nos, o gyrsiau i’r plant lleiaf i ddisgyblion uwchradd. Bellach mae hi’n Athro Ieithoedd a’r Cwricwlwm Cymreig ym Mhrifysgol Cymru, y Drindod Dewi Sant.

Enillodd Wobr Emyr Humphreys PEN Cymru yn 2020, a hi oedd beirniad Her Gyfieithu 2020.