31 Ionawr 2017
Ar 19 Ionawr cynhaliwyd cynhadledd ar gyfieithu i’r Dyniaethau ac mewn Llenyddiaeth yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Aberystwyth.
Trefnwyd cynhadledd Gymraeg Pontydd Cyfieithu gan Ganolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd Prifysgol Cymru a Chanolfan Cyfieithu Diwylliannol Prifysgol Aberystwyth, gyda nawdd y Coleg Cymraeg Cenedlaethol.
Gyda golwg ar ddenu myfyrwyr ac ymchwilwyr ym meysydd Hanes, Gwleidyddiaeth, Ieithyddiaeth, Llenyddiaeth a’r Theatr, yn ogystal â chyfieithwyr, roedd y rhaglen yn cynnwys sesiynau oedd yn canolbwyntio ar ddau ffocws – yr academaidd a’r llenyddol.
Roedd sesiynau’r bore’n canolbwyntio ar ochr academaidd cyfieithu, gan amlygu cronfeydd data diweddar o gyfieithiadau fydd yn galluogi ymchwilwyr y dyfodol i gyrchu testunau o’r gorffennol, yr heriau mae cyfieithu yn eu gosod i’r Gymraeg ac ieithoedd bach eraill, a gwerth testunau wedi’u cyfieithu i’r hanesydd. Roedd y prynhawn yn cynnwys awduron a beirdd o Gymru, a fu’n trafod cyfieithu eu gwaith eu hunain, a gwaith awduron eraill, er mwyn cyrraedd cynulleidfaoedd newydd ac adeiladu pontydd at ddiwylliannau eraill, a’r heriau a’r ystyriaeth ddiwylliannol sy’n wynebu awduron wrth gyfieithu.
Roedd siaradwyr unigol ar y dydd yn cynnwys yr Athro Elin Haf Gruffydd Jones, a siaradodd am her cyfieithu gweithiau allweddol i’r Gymraeg ac i ieithoedd llai a Dr Marion Löffler, a draddododd ddarlith ar Gyfieithiadau o’r ‘Marseillaise’ yng Nghymru 1796–1914. Bu Dr Eurig Salisbury a Ned Thomas yn trafod safbwyntiau a phrofiadau cyfieithu gyda Sioned Puw Rowlands, a bu panel yn cynnwys Manon Steffan Ros, Siân Northey, Guto Dafydd a George Jones yn trafod ‘Y Llenor, y Cyfieithydd, a Chyfieithu Llenyddol’ gyda Mari Siôn o Gyfnewidfa Lên Cymru.
I gau’r gynhadledd cafwyd derbyniad cyhoeddus i lansio rhifyn arbennig o’r cyfnodolyn llenyddol Llên Cymru. Sefydlwyd y cyfnodolyn yn 1950, a’i ddiben yw cyhoeddi ymchwil academaidd o’r ansawdd uchaf ar lenyddiaeth Gymraeg mewn unrhyw gyfnod. I gyd-fynd â thema’r gynhadledd, mae’r rhifyn hwn o’r cyfnodolyn yn cynnwys erthyglau ar gyfieithu diwylliannol ac amrywiaeth eang cyffrous o bynciau yn yr un maes.