Cyfieithu diwylliannau, Diwylliannau cyfieithu: Yr Athro Elin Haf Gruffydd Jones yn Nova Gorica

Yfory, bydd yr Athro Elin Haf Gruffydd Jones, Cyfarwyddwr Canolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd Prifysgol Cymru a Chyfarwyddwr Strategol Cyfnewid Llenyddiaeth Cymru, yn cymryd rhan mewn panel pwysig yn y 33ain Cyfarfod Ewropeaidd o Gylchgronau Diwylliannol yn Nova Gorica/Gorizia.

Mae'r digwyddiad hwn yn dod wythnos yn unig ar ôl i Aberystwyth Ceredigion ddod yn Ddinas Llên UNESCO gyntaf Cymru ar 31 Hydref 2025, gan ymuno â rhwydwaith byd-eang o 350 o Ddinasoedd Creadigol.

Bydd yr Athro Gruffydd Jones yn rhan o'r panel "Cultures within limits: Minority languages and translation" (Diwylliannau o fewn terfynau: Ieithoedd lleiafrifol a chyfieithu) sy'n dechrau am 11:30 y bore. Bydd y panel yn archwilio sut mae polisïau amlieithog yn trafod perthnasoedd rhwng ieithoedd lleiafrifol a mwyafrifol, a rôl cyfieithu yn y prosesau hyn.

Tair Cerdd o Dair Canrif

Bydd Elin yn cyflwyno tair darn o lenyddiaeth Gymraeg o gyfnodau gwahanol, gan ddangos cyfoeth a pharhad y traddodiad llenyddol Cymraeg:

• Canu Heledd – cerdd naratif o'r 9fed ganrif mewn Hen Gymraeg, yn darlunio llais dynes yn galaru am ei brodyr a chwiorydd yn dilyn brwydr yn erbyn yr Eingl-Sacsoniad
• Cerdd gan Waldo Williams – soned 20fed ganrif sy'n defnyddio confensiynau llythrennol caeth, yn trafod Cymru a'r Gymraeg
• 'Datguddio' gan Meleri Davies – darn o gerdd o'r 21ain ganrif o'i chasgliad arobryn 'Rhuo ei distawrwydd hi' sy'n galaru am golli ei mam. Enillodd wobr Llyfr y Flwyddyn 2025 a detholwyd y gyfrol i fod ar ein silff lyfrau eleni.

Am y Gynhadledd

Mae'r 33ain Cyfarfod Ewropeaidd o Gylchgronau Diwylliannol yn cael ei gynnal yn ninasoedd dwyieithog Nova Gorica (Slofenia) a Gorizia (yr Eidal), sy'n Brifddinas Ddiwylliannol Ewrop 'heb ffiniau' yn 2025. Mae'r gynhadledd wedi ei chyd-drefnu gyda chylchgrawn Razpotja.

Mae'r digwyddiad yn ail-asesu rôl cyfieithu wrth ffurfio sffêr gyhoeddus drawswladol, gan archwilio sut gall cyfieithu, wedi'i ddeall mewn ystyr ffigurol a swyddogaethol, ein helpu i drafod y foment bresennol.

Bydd yr Athro Gruffydd Jones yn ymuno â phanelwyr eraill gan gynnwys Sofiya Zahova, Cyfarwyddwr Canolfan Ryngwladol Vigdís ar gyfer Amlieithedd a Dealltwriaeth Ryngddiwylliannol UNESCO, Prifysgol Gwlad yr Iâ, a Marco Stolfo, Hanesydd Meddwl Gwleidyddol ac Arbenigwr Ieithoedd Lleiafrifol, Prifysgol Udine.

Mae'r holl baneli ac areithiau allweddol ar agor i'r cyhoedd.